Wat d’n olden doodgraver mie vertelde
Smoks Hanne
22 oktober 2012 18:52
Zelhem - De laatste tijd komen er steeds meer geluiden over een eventuele terugkeer van Smoks Hanne. Vele eerdere pogingen om haar een prominente plaats in het dorp te geven, zijn tot op dit moment gestrand. Maar dat haar verhaal en persoonlijkheid onlosmakelijk met Zelhem verbonden is, blijkt telkens weer. Zoals bekend, verdween ze een aantal jaren geleden, met de sluiting van het VVV kantoor aan het Stationsplein, uit het dorp. Het blijft een mysterie waar ze sinds die tijd ‘uithangt’.
Het is niet voor iedereen duidelijk hoe ze in Zelhem terecht is gekomen. Vanuit ‘het grijze verleden’ is haar verhaal steeds mondeling doorverteld tot het moment, dat de in Zelhem geboren en getogen onderwijzer G.J. Klokman het in het jaar 1917 aan papier toevertrouwde. Zijn verhaal met de titel ‘Wat d’n olden doodgraver mie vertelde’ werd in de 70’er jaren in dichtvorm gezet door Hendrik Buunk van de Hengeloseweg. In de jaren ‘80 jaren werd zowel het verhaal als het gedicht door Fred Wolsink, toenmalig ambtenaar culturele zaken, opnieuw onder de aandacht gebracht.
Smoks Hanne ging een nieuw leven tegemoet. Henk Ooijman maakte een schitterende tekening van haar en ze verscheen op het etiket van een speciale Zelhemse kruidendrank, die nog altijd te koop is bij Het Witte Paard. Radio Ideaal had wekelijks een Smoks Hanne uurtje met Erik Tuenter. Dit was een gezellig dialect programma, waar door veel mensen naar geluisterd werd. Henk Ooijman schreef in Journaal Zelhem-Halle (nu Contact Bronckhorst editie Zuid) nieuwe verhalen van Smoks Hanne, waarin ze een zoon kreeg met de naam Plaggen Hendrik. Het programma van de lokale radio was zo populair, dat er zelfs vanuit het buitenland ansichtkaarten werden toegezonden aan Smoks Hanne te Selm. Tante Post had het adres waar de kaartjes bezorgd konden worden.
Bij rioleringswerkzaamheden in de Stationsstraat werd een klomp van Smoks Hanne gevonden, die ze blijkbaar bij een vlucht vanaf de kerktoren had verloren en Zelhems kunstenaar Wijnand Schoemaker maakte een beeld van haar dat op die plek in de Stationsstraat werd geplaatst. Later verhuisde ze en kwam ze aan de gevel van het VVV-kantoor te hangen.
Voortbordurend op het thema ontstond de stichting Plaggen Hendrik, die vanaf 1994 tal van ‘gemudelijke zaken’ organiseerde. In het jubileumjaar 2001 publiceerde Henk Ooijman zijn boek ‘Van Smoks Hanne en Plaggen Hendrik’, een boek dat binnen één week uitverkocht was. Nu, bijna een eeuw later, maken nog tal van ondernemers dankbaar gebruik van het verhaal van de Zelhemse schoolmeester G.J. Klokman. Er komt een moment dat Smoks Hanne weer van zich laat horen, want het Plaggen Hendrik Comité heeft natuurverschijnselen gezien, die terugkeer van de Zelhemse heks aankondigen.
Smoks Hanne ging een nieuw leven tegemoet. Henk Ooijman maakte een schitterende tekening van haar en ze verscheen op het etiket van een speciale Zelhemse kruidendrank, die nog altijd te koop is bij Het Witte Paard. Radio Ideaal had wekelijks een Smoks Hanne uurtje met Erik Tuenter. Dit was een gezellig dialect programma, waar door veel mensen naar geluisterd werd. Henk Ooijman schreef in Journaal Zelhem-Halle (nu Contact Bronckhorst editie Zuid) nieuwe verhalen van Smoks Hanne, waarin ze een zoon kreeg met de naam Plaggen Hendrik. Het programma van de lokale radio was zo populair, dat er zelfs vanuit het buitenland ansichtkaarten werden toegezonden aan Smoks Hanne te Selm. Tante Post had het adres waar de kaartjes bezorgd konden worden.
Bij rioleringswerkzaamheden in de Stationsstraat werd een klomp van Smoks Hanne gevonden, die ze blijkbaar bij een vlucht vanaf de kerktoren had verloren en Zelhems kunstenaar Wijnand Schoemaker maakte een beeld van haar dat op die plek in de Stationsstraat werd geplaatst. Later verhuisde ze en kwam ze aan de gevel van het VVV-kantoor te hangen.
Voortbordurend op het thema ontstond de stichting Plaggen Hendrik, die vanaf 1994 tal van ‘gemudelijke zaken’ organiseerde. In het jubileumjaar 2001 publiceerde Henk Ooijman zijn boek ‘Van Smoks Hanne en Plaggen Hendrik’, een boek dat binnen één week uitverkocht was. Nu, bijna een eeuw later, maken nog tal van ondernemers dankbaar gebruik van het verhaal van de Zelhemse schoolmeester G.J. Klokman. Er komt een moment dat Smoks Hanne weer van zich laat horen, want het Plaggen Hendrik Comité heeft natuurverschijnselen gezien, die terugkeer van de Zelhemse heks aankondigen.
Ze komt terug!
22 oktober 2012 16:34
Het bestuur ging op onderzoek uit en wist inderdaad contact te leggen met de geliefde dorpsheks/kruidenvrouw. Uit de briefkaarten, die na haar verdwijning opdoken, was al wel duidelijk dat Hanne moeite heeft met de hectiek van de moderne tijd. Ze heeft een tijdje doorgebracht in het rusthuis voor Witte Wieven in Zwiep, maar ook die dames waren nogal druk. Smoks Hanne gaf aan dat ze Zelhem erg mist, maar dat ze graag een plekje in de luwte wil hebben. Liefst binnen en met een kruidentuin in de buurt.
Het bestuur van Plaggen Hendrik meldde haar terug, dat inwoners van Zelhem haar toch wel graag in hun midden wilden hebben. Ze was echter onvermurwbaar en zei heel beslist: “als je me dan zo graag midden in Zelhem wilt zien, dan zet daar maar een beeld van mij neer. Ik wil rust...!” En ze deed een beroep op het Plaggen Hendrik Comité om een plaatsje voor haar te zoeken. Na enig zoeken is de plek gevonden die volledig aan haar wensen voldoet ‘Museumboerderij Smedekinck’.
Smoks Hanne was heel enthousiast en begon meteen plannen te maken: “Zeg maar tegen de Zelhemmers dat ik rond de 31 oktober terugkom.”
Bron: Contact 22 oktober
Smoks Hanne