De Spekvos: een legende komt tot leven
Deze
streek kent vele oude volksverhalen.Van de meeste valt
de origine en zelfs de tijd waarin ze spelen, niet
meer te achterhalen. Een zeldzame uitzondering vormt
de legende van ‘De Spekvos’, een
vervaarlijk heerschap die, zo vertelde men, in de
Meuhoek achter Halle had gewoond. Hij zou een
onbetrouwbaar soort Robin Hood zijn geweest, een man
waarvoor je enerzijds goed op moest passen omdat hij
je ter plekke beroofde, maar die anderzijds ook menige
stunt had uitgehaald ten koste van de rijken en de
justitie. Hij zou bovendien zijn vermoord, een moord
die nooit was opgelost. Omdat de Spekvos in lokale
toneelstukken steevast werd afgebeeld in kleding uit
de Napoleontische tijd, werd over hem verteld dat hij
een gedeserteerde soldaat uit het leger van die keizer
was of juist een kozak en dat hij in een
onverstaanbare taal zou hebben gesproken. Echte
historische feiten over deze legendarische figuur
waren echter niet bekend.Totdat de heer Bosboom uit
Vorden in januari 2004 bij het uitpluizen van zijn
familiegeschiedenis, in vergeelde archivalia stuitte
op een gerechtelijk dossier over een moordzaak. Die
oude stukken vermeldden allerlei bijzonderheden over
een man ‘bijgenaamd den Speckvos (die) op den 29
der vorige Maand Maart 1790 agter De Hallse maten
onder het Rigterampt Zelhem in de Buurtschap Halle is
doodgeschoten’. Zijn werkelijke naam luidde Derk
Jan Ten Brinke en hij was de oppasser van de Halse
Maten, een complex weilanden.Vele buurtgenoten worden
in dit officiële stuk ondervraagd over de
gebeurtenissen die aan de moord vooraf gingen. Het
blijkt dat de Spekvos was gearresteerd wegens een
kennelijke veediefstal en daarvoor 9 maanden in
voorarrest had gezeten in Terborg. Uiteindelijk moest
justitie hem echter laten lopen, omdat de getuigen
zich geïntimideerd voelden en geen mond meer open
durfden te doen. Na zijn vrijlating en verbanning,
loopt de Spekvos linea recta naar huis terug. En daar
begint hij die getuigen te terroriseren. Zo tuigt hij
vrouw Bosboom af, in het bijzijn van haar 17-jarige
zoon Bernd. Hij dreigt ze in hun huis te verbranden.
Een dag later wordt er in het bos op de Spekvos
geschoten, maar het schot mist. Aan vader Bosboom
meldt de Spekvos die avond droogjes: ‘De bossen
worden ruw, ze beginnen vuur te spuugen’. Maar
Bernd herlaadt zijn ‘snaphaan’ en zegt
zijn broer: ‘Nu wil ik hem nog eens
schieten’. Dit keer, op een plek aan de huidige
Spiekermanweg, is het wel raak. Justitie kan de jonge
schutter echter niet achterhalen en waar hij sindsdien
gebleven is, weet niemand. Zo verruilde de Spekvos
zijn Hallse jachtvelden, voor het terrein van de
eeuwige mythen en sagen.
(bron: TRAP route) Meer hierover weten ? Klik hier.