De boeiende kunstenaar Jan Toorop is het thema van de lezing door Iris Maalderink op de NUT-ledenavond van 18 maart a.s.

Johannes Theodorus (Jan) Toorop was een van de belangrijkste Nederlandse beeldend kunstenaars uit de periode 1880-1910: Vandaag expressionist of luminist, is hij morgen de meest minutieuze aandachtige détail tekenaar. “Deze week brutaal realist, zien we hem de volgende week als vroom mysticus of verfijnd symbolist, om zich weer daarna weer als realist te vertonen”. Dit schrijft een anonieme kunstcriticus in 1906 in het NRC over de kunstenaar Jan Toorop (1858-1928).

Hij is een veelzijdig kunstenaar die rond 1900 deel uitmaakt van de vernieuwingen in de moderne kunstwereld. Hij is een belangrijk Europese avant-gardist. Hij heeft contacten met kunstenaars als James Ensor en Piet Mondriaan. Al in zijn eigen tijd staat hij bekend om zijn vele stijlwisselingen: hij schildert realistisch, impressionistisch, pointillistisch, symbolistisch en geabstraheerd figuratief.

De Jan Toorop-stijlen worden soms ook door elkaar gebruikt: de kunstenaar geeft aan dat hij deze vrijheid nodig heeft om te kunnen uitdrukken wat hij wil uitdrukken. Het idee achter een kunstwerk is voor hem belangrijker dan de stijl of techniek waarin het gemaakt wordt. Ook de thema’s in zijn werk zijn heel gevarieerd: van een weergave van het dagelijks leven tot mystieke en christelijke symboliek. In Nederland is Toorop eerst vooral bekend geworden door zijn affiche voor de Delftsche slaolie. Ook was hij actief als portrettekenaar en ontwierp hij keramiek, reclameaffiches en boekcovers. De Nederlandse art nouveau wordt vaak met zijn werk geassocieerd. In de laatste twintig jaar van zijn leven was hij sterk rooms-katholiek geïnspireerd.

Wist u dat Jan Toorop heeft een deel van zijn jeugd door gebracht heeft bij gastgezinnen in de Achterhoek? Hij ging naar de HBS in Winterswijk en kreeg er les van dezelfde tekenleraar, G.W. Schut, als Mondriaan. Om geld te verdienen schilderde hij veel portretten. Goed voor de zak, maar beroerd voor de humeur, zou hij gezegd hebben. In 1910 maakte Toorop in opdracht van Frans Deurvorst, directeur van de DRU (Ulft), een portret van diens vrouw Jacqueline met hun zoontje Marcel.

Iris Maalderink, onze bekende plaatsgenote, heeft in Nijmegen kunstgeschiedenis gestudeerd en is als gids verbonden aan museum More in Gorssel. Ze geeft cursussen in kunstgeschiedenis en hield de afgelopen jaren regelmatig interessante lezingen voor het NUT, bijvoorbeeld over Theo van Doesburg, Gustav Klimt Jan Steen en meer.
Ook deze lezing belooft weer interessant te worden en vindt plaats in Jaimy’s restaurant , aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur. Toegang gratis voor NUT-leden maar anderen zijn ook van harte welkom  (€5,00 incl. een kopje koffie of thee).

Het bericht Jan Toorop: symbolist, avantgardist & jugendstil kunstenaar verscheen eerst op NUT Zelhem.

De komende ledenbijeenkomst van Nut Zelhem op 20 maart aanstaande zal kunsthistorica Iris Maalderink een lezing houden over Theo van Doesburg, pseudoniem van Christian Emil Marie Küpper, bekend als een van de belangrijkste vertegenwoordigers en propagandisten van de abstracte kunst in de 20e eeuw.

Hij richtte in 1917 het tijdschrift De Stijl op. Naast schilder was Van Doesburg ook actief als dichter en romanschrijver, typograaf, fotograaf, interieurontwerper en architect. Het bekendst is Van Doesburg geworden door zijn samenwerking met onder andere de schilders Piet Mondriaan en Bart van der Leck en de ontwerper Gerrit Rietveld. Samen met andere kunstenaars hebben zij gezorgd voor de ontwikkeling van De Stijl, waarbij het gebruik van primaire kleuren en van horizontale en verticale lijnen vlakken centraal stond.

Theo van Doesburg: "Wij bewonderen een kathedraal, niet omdat daarin een orgel speelt, of omdat daarin zekere religieuse handelingen plaats hebben, maar omdat het is:
’n rhythmisch, evenwichtig, mathematisch geheel, een gebouw, dat door zijn architectonische eigenschappen ontroert. Een kathedraal ontroert ons, omdat zij in hare verhouding van mathematische vormen tot de ruimte, de houding der schoonheid zoodanig heeft aangenomen, dat wij haar zonder eenige bijgedachte als Bouwkunst aanvaarden."

Maar hij had meerdere talenten. Hij organiseerde tentoonstellingen, gaf tekenlessen en schreef verschillende boeken. Minder bekend is dat hij verbonden was aan het Duitse Bauhaus. In december 1920 had hij in Berlijn een ontmoeting met de directeur van het Bauhaus, Walter Gropius en enkele van zijn assistenten en studenten.

Tijdens die bijeenkomst liet Van Doesburg werk zien van De Stijl en Gropius vertelde over de activiteiten van het Bauhaus. De eerste dagen van 1921 verbleef hij op aanraden van Gropius in Weimar, waar het Bauhaus zich toen bevond. Tijdens dit bezoek merkte hij op dat er in Weimar voldoende ruimte was de mensen van zijn visie op de schilderkunst te overtuigen. Na een creatief en bewogen leven overleed hij op 47-jarige leeftijd in Davos.

De bekende Zelhemse kunsthistorica Iris Maalderink vertelt ons over het bewogen leven van Theo van Doesburg en neemt ons mee langs de kunstwerken die door hem en zijn tijdgenoten zijn gemaakt en waar velen van ons nog steeds van kunnen genieten. U herinnert zich haar ongetwijfeld van eerdere NUT-bijeenkomsten (2017, 2018, 2019 ). Zij is medewerker van museum More te Gorssel en het Kruller Müllermuseum en deskundige van hedendaagse kunst.

De lezing vindt plaats in zaal De Ploeg van Jaimy’s restaurant en begint om 20.00 uur - zaal open om 19.30 uur. Entree is gratis voor leden maar ook anderen zijn hartelijk welkom (€ 5,00 incl. een kopje koffie/thee).

Het bericht Theo van Doesburg en De Stijl verscheen eerst op NUT Zelhem.

Gustav Klimt is een van de belangrijke kunstenaars van het Fin de siècle in Europa. 

Hij krijgt als jonge kunstenaar al officiële opdrachten: bijvoorbeeld de schilderingen van het trappenhuis in het Kunsthistorisch Museum. Maar als zijn plafondschilderingen voor de universiteit van Wenen als te erotisch worden bekritiseerd, besluit hij geen opdrachten voor de openbare ruimte meer aan te nemen.

Iris Maalderink heeft in Nijmegen kunstgeschiedenis gestudeerd  en is als gids verbonden aan museum More in Gorssel.  Ze geeft kunstgeschiedeniscursussen. De afgelopen jaren hield ze regelmatig interessante lezingen voor het NUT.

Het bericht Gustav Klimt 1862-1918 verscheen eerst op NUT Zelhem.